راهنماتازه‌کار۴ دقیقه مطالعه۲۸ شهریور ۱۴۰۵

قهوه در بارداری: سقف کافئین و نکته‌های عملی

لازم نیست قهوه را کامل کنار بگذاری. سقف پیشنهادی ۲۰۰ میلی‌گرم کافئین در روز است — این یعنی چند فنجان، و چه چیزهای دیگری کافئین دارند.

فنجان قهوه‌ی کوچک کنار لیوان آب روی میز صبحانه

قهوه در بارداری یکی از سؤال‌هایی است که جواب‌های متناقض زیادی برایش شنیده می‌شود، از «اصلاً نخور» تا «مشکلی ندارد». توصیه‌ی رایج سازمان‌های بهداشتی چیزی بین این دو است: سقف روزانه‌ی حدود ۲۰۰ میلی‌گرم کافئین. این راهنما نشان می‌دهد آن عدد چند فنجان است و کجاها ممکن است بدون اینکه بدانی از سقف رد شوی.

قهوه در بارداری: سقف پیشنهادی چقدر است

بیش‌تر مراجع بهداشتی سقف ۲۰۰ میلی‌گرم کافئین در روز را برای دوران بارداری پیشنهاد می‌کنند. دلیلش این است که کافئین از جفت عبور می‌کند و جنین آنزیم لازم برای تجزیه‌اش را ندارد، پس بیش از بدن مادر در معرضش می‌ماند. مطالعه‌ها در مصرف‌های بالا ارتباط‌هایی با وزن کم هنگام تولد نشان داده‌اند؛ در مصرف زیر این سقف، شواهد نگران‌کننده‌ای گزارش نشده.

نوشیدنیحجمکافئین تقریبی
اسپرسو تک‌شات۳۰ میلی‌لیتر۶۰ تا ۸۰
قهوه‌ی فیلتری۲۰۰ میلی‌لیتر۹۵ تا ۱۲۰
قهوه‌ی ترک۷۰ میلی‌لیتر۵۰ تا ۷۰
قهوه‌ی فوری۲۰۰ میلی‌لیتر۶۰ تا ۸۰
چای سیاه پررنگ۲۰۰ میلی‌لیتر۴۰ تا ۷۰
چای سبز۲۰۰ میلی‌لیتر۲۵ تا ۴۰
نوشابه‌ی کولا۳۳۰ میلی‌لیتر۳۰ تا ۴۵
شکلات تلخ۵۰ گرم۲۵ تا ۴۰

با این جدول، ۲۰۰ میلی‌گرم یعنی حدود یک فنجان قهوه‌ی فیلتری و یک چای، یا دو شات اسپرسو. جدول کامل کافئین نوشیدنی‌ها عددهای بیش‌تری دارد.

منابع پنهان کافئین

  • شکلات و کاکائو: مخصوصاً شکلات تلخ و هات‌چاکلت.
  • نوشابه‌های گازدار: خیلی‌ها فکر می‌کنند فقط کولا دارد، ولی بعضی نوشابه‌های دیگر هم دارند.
  • نوشیدنی انرژی‌زا: دوزهای بالا و گاهی مواد دیگر؛ در بارداری کنار بگذار.
  • چای سبز و ماچا: ماچا کافئین قابل توجهی دارد.
  • بعضی مسکن‌ها: داروهای ترکیبی سردرد اغلب کافئین دارند.
  • بستنی و دسر قهوه‌ای: کم ولی در مجموع حساب می‌شود.

سه‌ماهه‌ی اول و تهوع

خیلی از زنان در سه‌ماهه‌ی اول اصلاً میل به قهوه ندارند و حتی بویش حالشان را بد می‌کند. این کاملاً طبیعی است و بدن خودش دارد تنظیم می‌کند. اگر تهوع داری، قهوه ناشتا بدترین انتخاب است؛ اسیدیته و کافئین هر دو معده را تحریک می‌کنند. اگر باز هم قهوه می‌خواهی، بعد از یک وعده‌ی کامل و با حجم کم‌تر.

گزینه‌های جایگزین

جایگزینکافئیننکته
قهوه‌ی بدون کافئین۲ تا ۵ میلی‌گرمنزدیک‌ترین طعم
نصف دی‌کف، نصف معمولیحدود نصفکاهش تدریجی
دمنوش بابونهصفرآرام‌بخش
قهوه‌ی جوصفرطعم شبیه، بدون کافئین
شیر با دارچینصفرجایگزین عادت صبح

قهوه‌ی بدون کافئین گزینه‌ی خوبی است چون عادت و طعم را نگه می‌دارد. فقط بدان که «بدون کافئین» یعنی حدود ۹۷ درصد حذف، نه صفر مطلق. راهنمای قهوه‌ی بدون کافئین روش‌های حذف کافئین را توضیح می‌دهد.

کافئین و جذب آهن

یک نکته که کم‌تر گفته می‌شود: قهوه و چای جذب آهن گیاهی را کم می‌کنند و در بارداری که نیاز به آهن بالاست، این اهمیت پیدا می‌کند. راه‌حل ساده است — قهوه را با وعده‌ی غذایی یا با مکمل آهن نخور. یک تا دو ساعت فاصله بگذار. همین فاصله‌ی ساده، بیش‌تر نگرانی را برطرف می‌کند.

دوران شیردهی

در شیردهی محدودیت کمی بازتر است و سقف حدود ۳۰۰ میلی‌گرم پیشنهاد می‌شود. مقدار کمی از کافئین به شیر می‌رسد، ولی نوزادان — مخصوصاً در هفته‌های اول — کافئین را خیلی کندتر تجزیه می‌کنند. اگر نوزادت بی‌قرار است یا بد می‌خوابد، یکی از چیزهایی که ارزش امتحان دارد کم کردن کافئین است. زمان‌بندی هم کمک می‌کند: بعد از شیر دادن بخور، نه قبلش. راهنمای قهوه و خواب منطق نیمه‌عمر کافئین را باز می‌کند.

اگر می‌خواهی کم کنی

  • تدریجی کم کن: قطع ناگهانی سردرد و بی‌حالی می‌آورد.
  • سایز را کوچک کن: راحت‌تر از حذف کامل یک فنجان.
  • نصف‌نصف کن: دی‌کف را با قهوه‌ی معمولی مخلوط کن.
  • عادت را نگه دار: فنجان و زمانش را حفظ کن، محتوا را عوض کن.
  • سردرد قطع: طبیعی است و چند روز طول می‌کشد؛ راهنمای قهوه و سردرد راه‌های کم کردنش را دارد.

چرا کافئین در بارداری کندتر تجزیه می‌شود

یک نکته‌ی مهم که کم‌تر گفته می‌شود: سرعت تجزیه‌ی کافئین در بدن در طول بارداری کم می‌شود. در حالت عادی نیمه‌عمر کافئین حدود پنج ساعت است، ولی در سه‌ماهه‌ی سوم می‌تواند تا سه برابر طولانی‌تر شود. یعنی همان فنجانی که قبلاً تا عصر از بدنت رفته بود، حالا تا شب و گاهی تا صبح فردا باقی می‌ماند. این توضیح می‌دهد چرا بعضی‌ها در ماه‌های آخر با همان مقدار همیشگی، بی‌خوابی و تپش قلب می‌گیرند. اگر چنین حسی داری، مشکل از تغییر عادتت نیست، از تغییر بدنت است.

دورهنیمه‌عمر تقریبی کافئین
قبل از بارداریحدود ۵ ساعت
سه‌ماهه‌ی اول۵ تا ۷ ساعت
سه‌ماهه‌ی دوم۸ تا ۱۲ ساعت
سه‌ماهه‌ی سومتا ۱۵ ساعت
میزان کافئین قهوه، چای و نوشیدنی‌ها: جدول کامل هر فنجاناین رو هم ببینمیزان کافئین قهوه، چای و نوشیدنی‌ها: جدول کامل هر فنجانکافئین هر نوشیدنی، با عددقهوه بدون کافئین چیست و چطور ساخته می‌شود؟ راهنمای دی‌کفاین رو هم ببینقهوه بدون کافئین چیست و چطور ساخته می‌شود؟ راهنمای دی‌کفقهوه‌ی بدون کافئین چطور ساخته می‌شود

سؤال‌های پرتکرار

روزی یک فنجون قهوه توی بارداری مشکلی داره؟
بر اساس توصیه‌های رایج، یک فنجون معمولی زیر سقف ۲۰۰ میلی‌گرمه و مشکلی گزارش نشده. با پزشک خودت هم هماهنگ کن.
قهوه‌ی بدون کافئین کاملاً بی‌کافئینه؟
نه، حدود دو تا پنج میلی‌گرم در هر فنجون باقی می‌مونه. در عمل ناچیزه ولی صفر نیست.
توی سه‌ماهه‌ی اول باید کامل قطع کنم؟
توصیه‌ی عمومی همون سقف ۲۰۰ میلی‌گرمه. خیلی‌ها هم در این دوره خودشون میلی به قهوه ندارن.
شکلات هم حساب می‌شه؟
بله. شکلات تلخ و هات‌چاکلت کافئین دارن و توی جمع روزانه باید حسابشون کنی.
چای جایگزین امن‌تریه؟
کافئین کم‌تری داره ولی صفر نیست. چای پررنگ می‌تونه به اندازه‌ی نصف یه فنجون قهوه کافئین داشته باشه.
توی شیردهی چقدر مجازه؟
حدود ۳۰۰ میلی‌گرم. اگه نوزادت بی‌قراره یا بد می‌خوابه، کم کردنش رو امتحان کن.
قهوه با مکمل آهن مشکلی داره؟
جذب آهن رو کم می‌کنه. یکی دو ساعت فاصله بذار تا این مشکل حل بشه.
نویسندهنویسنده محتواانتشار ۲۸ شهریور ۱۴۰۵ · به‌روزرسانی ۳ مهر ۱۴۰۵
فنجون‌های قهوه، چای و اسپرسو کنار هم با یادداشت میزان کافئینبعدش این رو بخونمیزان کافئین قهوه، چای و نوشیدنی‌ها: جدول کامل هر فنجان۳ دقیقه مطالعه

این مقاله به دردت خورد؟

۰ نفر مفید دونستن